Το κοινωνικό άγχος, γνωστό και ως διαταραχή κοινωνικού άγχους (Social Anxiety Disorder – SAD), αποτελεί μία από τις πιο διαδεδομένες ψυχικές διαταραχές, η οποία επηρεάζει σημαντικά την ποιότητα ζωής των ατόμων. Ορίζεται ως ο έντονος και επίμονος φόβος ή άγχος, που εκδηλώνεται σε κοινωνικές καταστάσεις, όπου το άτομο φοβάται ότι θα κριθεί, θα ντροπιαστεί ή θα ταπεινωθεί από άλλους. Αυτή η κατάσταση υπερβαίνει τον φυσιολογικό δισταγμό ή την αμηχανία, που βιώνει κάποιος σε νέες ή απαιτητικές κοινωνικές περιστάσεις.
Η Φύση του Κοινωνικού Άγχους
Η διαταραχή αυτή δεν περιορίζεται σε ένα απλό συναίσθημα αμηχανίας, αλλά συνοδεύεται από έντονες φυσιολογικές και συναισθηματικές αντιδράσεις. Εμφανίζεται συνήθως κατά την εφηβεία, αλλά μπορεί να επηρεάσει άτομα κάθε ηλικίας. Οι πάσχοντες συχνά δυσκολεύονται να συμμετάσχουν σε καθημερινές κοινωνικές δραστηριότητες, όπως είναι η συζήτηση με αγνώστους, η συμμετοχή σε συναντήσεις ή ακόμα και η κατανάλωση φαγητού μπροστά σε άλλους.
Τα Συμπτώματα του Κοινωνικού Άγχους
Τα συμπτώματα του κοινωνικού άγχους διακρίνονται σε τρεις κατηγορίες: σωματικά, γνωστικά και συμπεριφορικά.
- Σωματικά Συμπτώματα
Τα σωματικά συμπτώματα περιλαμβάνουν την ταχυκαρδία, την εφίδρωση, την κοκκινίλα στο πρόσωπο και την ξηροστομία. Αυτές οι αντιδράσεις είναι αποτέλεσμα της υπερδραστηριότητας του αυτόνομου νευρικού συστήματος, το οποίο αντιλαμβάνεται τις κοινωνικές καταστάσεις ως “απειλή”. - Γνωστικά Συμπτώματα
Στο γνωστικό επίπεδο, τα άτομα βιώνουν έντονο φόβο απόρριψης, κριτικής ή γελοιοποίησης. Συχνά κατακλύζονται από αρνητικές σκέψεις, όπως “θα κάνω λάθος” ή “όλοι θα με θεωρήσουν ανίκανο”. Αυτή η υπερβολική αυτοπαρατήρηση μπορεί να οδηγήσει σε παραμορφωμένες αντιλήψεις για το πώς οι άλλοι τους βλέπουν. - Συμπεριφορικά Συμπτώματα
Συμπεριφορικά, τα άτομα συχνά αποφεύγουν τις κοινωνικές περιστάσεις, που θεωρούν απειλητικές, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε κοινωνική απομόνωση. Ακόμη και όταν συμμετέχουν σε κοινωνικές δραστηριότητες, μπορεί να παρουσιάζουν συμπεριφορές ασφαλείας, όπως η αποφυγή της άμεσης επαφής με τα μάτια ή η χρήση “δικαιολογιών”, για να αποτραπεί η προσοχή των άλλων.
Αντιμετωπίζοντας το Κοινωνικό Άγχος – Επαγγελματική Υποστήριξη
Σε κλίμα ενσυναίσθησης και αποδοχής δίνεται έμφαση στην κατανόηση και την αντιμετώπιση του κοινωνικού άγχους, μέσα από επιστημονικά τεκμηριωμένες μεθόδους. Παρέχεται ένα ασφαλές και υποστηρικτικό περιβάλλον, όπου η κάθε περίπτωση προσεγγίζεται με επαγγελματισμό και διακριτικότητα.
Οι συνεδρίες σχεδιάζονται έτσι ώστε να ενισχύεται η αυτοπεποίθηση, να αναγνωρίζονται οι πηγές άγχους και να διδάσκονται αποτελεσματικές στρατηγικές, για τη διαχείριση των δυσκολιών. Με τη χρήση της γνωστικής – συμπεριφορικής θεραπείας (CBT) και άλλων σύγχρονων προσεγγίσεων, δίνεται η δυνατότητα στους ενδιαφερόμενους να απαλλαγούν από τους περιορισμούς, που επιβάλλει το κοινωνικό άγχος και να ζήσουν μια πιο ελεύθερη και ικανοποιητική ζωή.
Η αντιμετώπιση του κοινωνικού άγχους δεν χρειάζεται να είναι μια μοναχική διαδικασία. Η θεραπεία δεν προσφέρεται μόνο ως λύση στα προβλήματα, αλλά και ως ένα πολύτιμο εργαλείο προσωπικής ανάπτυξης, όπου βοηθάει το άτομο να γίνει το ίδιο, ο θεραπευτής του εαυτού του.