Πώς να προστατέψετε την ευεξία σας online
Τα social media αποτελούν πλέον αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητάς μας. Ενημερωνόμαστε,
επικοινωνούμε, εκφραζόμαστε και συνδεόμαστε με ανθρώπους σε όλο τον κόσμο. Ωστόσο, η συνεχής
έκθεση στο ψηφιακό περιβάλλον μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την ψυχική μας υγεία. Η συνειδητή
χρήση των social media δεν είναι πολυτέλεια· είναι βασική πράξη αυτοφροντίδας.
Η επίδραση των social media στην ψυχική υγεία
Έρευνες δείχνουν, ότι η υπερβολική χρήση πλατφορμών όπως το Instagram, το Facebook και το TikTok
συνδέεται με αυξημένα επίπεδα άγχους, καταθλιπτικής διάθεσης, χαμηλής αυτοεκτίμησης και αισθήματα
μοναξιάς. Η συνεχής σύγκριση με εξιδανικευμένες εικόνες ζωής μπορεί να αλλοιώσει την εικόνα, που
έχουμε για τον εαυτό μας και να δημιουργήσει την ψευδαίσθηση ότι «όλοι οι άλλοι τα καταφέρνουν
καλύτερα».
Παράλληλα, η αδιάκοπη ροή πληροφοριών κρατά το νευρικό σύστημα σε κατάσταση εγρήγορσης,
δυσκολεύοντας τη χαλάρωση, τη συγκέντρωση και τον ποιοτικό ύπνο.
Σύγκριση, FOMO και αυτοεκτίμηση
Ένας από τους πιο επιβαρυντικούς ψυχολογικούς μηχανισμούς, που ενεργοποιούνται, μέσω των social
media είναι η κοινωνική σύγκριση. Οι περισσότεροι χρήστες μοιράζονται μόνο τις «καλύτερες στιγμές»
τους, δημιουργώντας ένα μη ρεαλιστικό πρότυπο ζωής, σώματος και επιτυχίας.
Το φαινόμενο του FOMO (Fear Of Missing Out – φόβος ότι χάνω κάτι σημαντικό) ενισχύει το άγχος και
την ανάγκη συνεχούς ελέγχου του κινητού, οδηγώντας σε ψυχική κόπωση και εσωτερική ανασφάλεια.
Πότε τα social media γίνονται ψυχολογικά επιβαρυντικά;
Η χρήση των social media μπορεί να θεωρηθεί προβληματική όταν:
Επηρεάζει αρνητικά τη διάθεσή σας
- Μειώνει τη συγκέντρωση και την παραγωγικότητα
- Ενισχύει το άγχος ή την αίσθηση ανεπάρκειας
- Αντικαθιστά τον ύπνο ή τις πραγματικές κοινωνικές σχέσεις
- Δημιουργεί ανάγκη για συνεχή επιβεβαίωση μέσω likes και σχολίων
Η παρατήρηση των συναισθημάτων σας μετά τη χρήση είναι ένας από τους πιο αξιόπιστους δείκτες για
το αν τα social media λειτουργούν υποστηρικτικά ή επιβαρυντικά.
Πρακτικοί τρόποι προστασίας της ψυχικής σας ευεξίας online
Η ψυχική υγεία στο ψηφιακό περιβάλλον απαιτεί συνειδητές επιλογές. Ορισμένες πρακτικές που
μπορούν να βοηθήσουν είναι:
Ορίστε χρονικά όρια χρήσης
Η υπερβολική έκθεση κουράζει τον εγκέφαλο. Ακόμη και μικρά διαλείμματα από την οθόνη βοηθούν στη
ρύθμιση του άγχους.
Καθαρίστε το ψηφιακό σας περιβάλλον
Ακολουθήστε λογαριασμούς που σας εμπνέουν, σας ηρεμούν ή σας προσφέρουν γνώση.
Απομακρυνθείτε από περιεχόμενο που σας προκαλεί σύγκριση, πίεση ή αρνητικά συναισθήματα.
Αποφύγετε τη χρήση πριν τον ύπνο
Το μπλε φως και η υπερδιέγερση επηρεάζουν αρνητικά τον ύπνο και την ψυχική αποκατάσταση.
Θυμηθείτε ότι αυτό που βλέπετε δεν είναι όλη η πραγματικότητα
Τα social media είναι επιμελημένες στιγμές, όχι ολόκληρη η ζωή.
Επιστρέψτε στο σώμα και στο παρόν
Αναπνοές, κίνηση, επαφή με τη φύση και ουσιαστική ανθρώπινη σύνδεση λειτουργούν ως αντίβαρο στην
ψηφιακή υπερφόρτωση.
Πότε χρειάζεται επαγγελματική υποστήριξη;
Αν παρατηρείτε ότι η χρήση των social media επηρεάζει έντονα την αυτοεκτίμησή σας, τη διάθεσή σας ή
τη λειτουργικότητά σας, η υποστήριξη από έναν επαγγελματία ψυχικής υγείας μπορεί να βοηθήσει. Η
ψυχοθεραπεία προσφέρει έναν ασφαλή χώρο για να διερευνηθούν τα συναισθήματα, τα μοτίβα
σύγκρισης και οι βαθύτερες ανάγκες που ενεργοποιούνται μέσα από την online παρουσία.
Συμπερασματικά
Τα social media δεν είναι από μόνα τους «καλά» ή «κακά». Η επίδρασή τους στην ψυχική υγεία εξαρτάται
από τον τρόπο χρήσης τους και τη σχέση που έχουμε με τον εαυτό μας. Η ψηφιακή ευεξία ξεκινά από τη
συνειδητότητα, τα όρια και την αυτοφροντίδα.
Η φροντίδα της ψυχικής υγείας δεν σταματά offline. Συνεχίζεται – και online.
